विश्व च्याम्पियन स्पेनले खेलभरि साविक विजेता अर्जेन्टिनाको तुलनामा धेरै र राम्रो अवसर सिर्जना गर्यो। अर्जेन्टिनाले भने धेरै हदसम्म रक्षात्मक र सुस्त खेल्यो।
अतिरिक्त समय सुरु हुनुभन्दा ठिकअगाडि एन्जो फर्नान्डेजलाई रातो कार्ड देखाइएपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा सीमित भयो।
खेलको १०६ औँ मिनेटमा फेरान टोरेसले वैकल्पिक खेलाडी निको विलियम्सको हेडर नियन्त्रण गरे र नजिकबाट शक्तिशाली प्रहार गरे, जसलाई अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले रोक्न सकेनन्।
यही गोल स्पेनलाई विश्व च्याम्पियन बनाउन पर्याप्त भयो।
यद्यपि विश्लेषकहरूका अनुसार बहुप्रतीक्षित फाइनल खेल अपेक्षाअनुसार हुन सकेन।
बारम्बार अवरोध र तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण खेल रोमाञ्चक हुनुको सट्टा पट्यारलाग्दो बन्यो।
यद्यपि विश्वकप मैदानबाहिरको वातावरण पूर्णतया फरक थियो।
फाइनल खेल हेर्न अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प हेलिकप्टरमा न्यु जर्सी आइपुगे भने सकिरा, म्याडोना र जस्टिन बिबरले विश्वकप इतिहासको पहिलो हाफ-टाइम कार्यक्रममा प्रस्तुति दिए।
जसका कारण मध्यान्तर सामान्य १५ मिनेटको सट्टा २७ मिनेटसम्म लम्बियो।
स्पेनले कस्तो खेल्यो?
पहिलो हाफमा खेल लयमा आएन, तर स्पेनका लामिन यमाल र मिकेल ओयारजाबालले अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजको कडा परीक्षा लिए। मार्टिनेजले दुवै प्रहार उत्कृष्ट रूपमा रोके।
नका खेलाडीहरूले रेफ्री स्लाभ्को भिन्चिचको निर्णयप्रति निरन्तर असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहे।
विशेष गरी जब एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले डानी ओल्मोलाई ढिलो ट्याकल गरे, तर उनलाई तुरुन्तै कार्ड देखाइएन।
खेलमा पहिलो पहेँलो कार्ड ४०औँ मिनेटमा लिसान्ड्रो मार्टिनेजले खाए। मिकेल ओयारजाबाललाई लडाएपछि उनलाई पहेँलो कार्ड देखाइएको हो। तर चोटका कारण केही समयपछि नै उनले मैदान छाड्नुपर्यो।
खेलको इन्जुरी समयमा खेल झनै तनावपूर्ण बन्यो। पहिले नै पहेँलो कार्ड पाइसकेका एन्जो फर्नान्डेजले स्पेनी डिफेन्डर पाउ क्युबार्सीलाई ट्याकल गरेका कारण दोस्रोपटक पहेँलो कार्ड पाउँदै मैदानबाट बाहिरिए।
एमिलियानो मार्टिनेज अर्जेन्टिनाको महान् डिफेन्डर साबित भए। उनले निर्धारित समयको अन्तिम क्षणमा लामिन यमालको फ्रिकिकलाई उत्कृष्ट रूपमा रोक्दै खेललाई अतिरिक्त समयमा पुर्याए।
उनले अतिरिक्त समयमा पनि निको विलियम्सको हेडरको उत्कृष्ट बचाउ गरे।
त्यसपछि विलियम्सले गोल गरे, तर निकोलस ओटामेन्डीलाई वैकल्पिक खेलाडी मिकेल मेरिनोले फाउल गरेपछि त्यो गोल अस्वीकृत भयो।
नकआउट चरणमा इजिप्ट र इङ्गल्यान्डविरुद्ध अन्तिम समयमा प्रभावशाली पुनरागमन गरेको अर्जेन्टिनाले फाइनल खेलमा भने यो लय दोहोर्याउन असफल भयो।
फलत: अर्जेन्टिनलाई १-० ले हराउँदै स्पेन १६ वर्षमा दोस्रोपटक पुरुष विश्वकप जित्न सफल भयो। यो जितसँगै स्पेनले इतिहास पनि रचेको छ। स्पेन एकसाथ पुरुष र महिला दुवै फुटबल विश्वकपको उपाधि जित्ने विश्वको पहिलो देश बनेको छ।
अर्जेन्टिना हार्नुका ५ प्रमुख कारण
१. लियोनेल मेस्सीमा धेरै भर पर्नु
स्पेनले आश्चर्यजनक रूपमा फाइनलभरि लियोनेल मेस्सीलाई नियन्त्रणमा राख्यो। यसअघिका खेलमा ८ गोल गरेका अर्जेन्टिनाका कप्तान मेस्सी फाइनलमा गोल गर्न असफल भए। साथै विपक्षीलाई छक्याउने पास गर्न माहिर मेस्सीले फाइनलमा गर्न सकेनन्।
यदि यो महान् खेलाडी मेस्सीको विश्वकप करिअरको अन्तिम खेल थियो भने निराशाजक रूपमा अन्त्य भएको छ।
अन्य खेलमा ‘जादु’ गरेका मेस्सीलाई फाइनलमा भने स्पेनले कडा निगरानीमा राख्यो। उनले केवल एक प्रहार गरेका थिए तर त्यो पनि निसानाभन्दा बाहिर गयो।
२. रक्षात्मक बन्यो टोली
मेस्सीलाई अर्जेन्टिनाको रणनीतिले धेरै सहयोग गरेन। टोलीले आफ्नो आक्रामक खेलमा भर पर्नुको सट्टा स्पेनको खेललाई बाधा पुर्याउने र निराश पार्ने प्रयास गर्यो। कतिपय विश्वास गर्छन् भने स्पेनको जितको अन्तर अझ ठुलो हुन सक्थ्यो, किनकि उसले धेरै सहज अवसर गुमायो। अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो ‘डिबु’ मार्टिनेजले धेरै सानदार बचाउ गरे र आफ्नो टोलीको उत्कृष्ट खेलाडी बने।
अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठुलो उपलब्धि भनेको उसले स्पेनको लगातार प्रहारको सामना गर्दै खेललाई अतिरिक्त समयमा धकेल्नु हो। खासगरी १० खेलाडीमा सीमित भएर पनि निर्धारित समयभिर बराबरी कायम राख्न सजिलो थिएन। ९३औँ मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले दोस्रो पहेँलो कार्ड पाएपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा खुम्चिएको थियो।
अर्जेन्टिनाले खेलको अन्तिम क्षणमा जित खोस्ने मौका पनि पाएको थियो। जुलियानो सिमियोनको नेतृत्वमा दुईपटक खतरनाक प्रहार गरियो तर एउटा कर्नरमा परिणत भयो भने अर्को प्रहार पोस्टभन्दा बाहिर गयो। यदि फुटबलमा भाग्य भन्ने कुरा पनि हुन्छ भने यसपटक यो स्पेनसँग थियो।
३. स्पेनको मिडफिल्ड वर्चस्व
प्रतियोगिताभरि स्पेनको मिडफिल्डले खेलको गति आफ्नो नियन्त्रणमा राख्यो र विपक्षीको साथमा लामो समयसम्म बल रहन दिएन। स्पेन पहिलेदेखि नै आफ्नो तीखो पासिङका लागि प्रख्यात् छ, तर यसपटक बल कब्जा गर्ने र दबाब दिने क्षमता पनि उत्तिकै प्रभावशाली देखियो। उपाधि भिडन्तमा स्पेनका खेलाडीले अधिकांश समय बल कब्जामा राखे, जसले गर्दा अर्जेन्टिनाले गति लिन सकेन।
४. एक खेलाडी गुमायो
दोस्रो हाफको इन्जुरी समयको तेस्रो मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजलाई पाउ क्युबार्सीलाई जानाजानी फाउल गरेकोमा दोस्रो पहेँलो कार्ड देखाइयो र मैदान छाड्न बाध्य पारियो। त्यसपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा सीमित भयो।
१० खेलाडी मात्र हुनु कुनै पनि टोलीका लागि चुनौतीपूर्ण हुन्छ, त्यसमा पनि प्रतियोगिताभर केवल एक गोल मात्र खाएको स्पेन थियो। अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफको ६ मिनेटमा स्पेनले आफ्नो अतिरिक्त खेलाडीको फाइदा उठायो र फेरान टोरेस त्यस्तो स्थितिमा थिए, जहाँबाट गोल गर्न उनलाई कुनै समस्या भएन।
साथै मार्टिनेजले पहिलो हाफको अन्त्यमा चोटका कारण मैदान छाड्नुपर्यो। त्यसपछि प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले अनुभवी डिफेन्डर निकोलस ओटामेन्डीलाई ल्याए, जसले प्रतियोगिताभरि केवल एक खेल खेलेका थिए र त्यो पनि समूह चरणमा।
५. स्पेनले देखायो शक्ति
स्पेनसँग केलियन एमबाप्पे, लियोनेल मेस्सी वा क्रिस्टियानो रोनाल्डोजस्ता सुपरस्टार छैनन्, तर ऊसँग मेसिनजसरी एकताबद्ध खेल्ने टोली छ।
मिकेल ओयारजाबालका पाँच गोल, रोड्री र पेड्रीको उत्कृष्ट प्लेमेकिङ, मार्क कुकुरियाको शक्ति र मिकेल मेरिनोको बेन्चबाट आएर मैदानमा प्रदर्शन- कोहीभन्दा कोही कम छैनन्। यो टोली एक अर्केस्ट्राजस्तै छ- प्रत्येक खेलाडीले आफ्नो भूमिका पूर्ण रूपमा निर्वाह गर्छन्।
यस जितको सबैभन्दा धेरै श्रेय मुख्य प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेलाई जान्छ।उनी सामान्यतया मिडियाको स्पटलाइटको आनन्द लिने प्रशिक्षक नहुन सक्छन्, तर उनले स्पेनी टोलीलाई आकार दिए, एकताबद्ध गरे र विश्व फुटबलको शिखरमा फिर्ता ल्याए।
डे ला फुएन्टेले २०२२ मा स्पेनी राष्ट्रिय टोलीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। त्यही वर्ष कतारमा भएको विश्वकपमा स्पेनले प्रि-क्वार्टरफाइनलमा मोरक्कोसँग पेनाल्टी सुटआउटमा हार बेहोर्नुपरेको थियो, जुन टोलीको लागि ठुलो धक्का थियो।
